Is het inzagerecht van toepassing op examens?
Ja, het inzagerecht uit de AVG geldt ook voor examens en tentamens, inclusief de opmerkingen van de examinator bij de gegeven antwoorden. Je examenreglement mag hier geen eigen, strengere voorwaarden aan stellen. Wel mag je, afhankelijk van de situatie, kiezen tussen inzage geven en een kopie verstrekken.
Wat is leidend: examenreglement of AVG?
Als onderwijsinstelling leg je in je examenreglement vast hoe en binnen welke termijn studenten inzage krijgen in vragen, opdrachten en beoordelingsnormen, vaak gekoppeld aan de termijn waarbinnen ze bezwaar kunnen maken tegen een examenuitslag. Die eigen bepalingen mag je stellen, maar ze staan los van het AVG-inzagerecht: dat blijft daarnaast altijd volledig van kracht.
Dit betekent dat een examencommissie een inzageverzoek niet mag weigeren vanwege een verstreken bezwaartermijn uit het examenreglement. Ook niet als het verzoek volgens dat reglement te laat is ingediend, of als een student gewoon een voldoende heeft gehaald (voor een inzageverzoek is namelijk geen opgave van redenen nodig).
Examens vallen - volgens artikel 4, sub 1 van de AVG - onder persoonsgegevens. Dit geldt ook voor de opmerkingen van de examinator bij de gegeven antwoorden. Het recht op inzage daarin hangt dus niet af van een concreet belang bij de student (zie Wat is de reikwijdte van het begrip persoonsgegevens en het recht van inzage?). Het AVG-inzagerecht kan dus niet worden beperkt door aanvullende of strengere bepalingen in je examenreglement; de AVG blijft altijd leidend. Het is daarom aan te raden om je examenreglement in lijn te brengen met het AVG-inzagerecht.
Waar moet je precies inzage in geven?
Een inzageverzoek voor een examen of tentamen betekent niet automatisch dat je ook de vraagstelling moet delen. Dat hangt af van het type examen:
- Gesloten vragen (meerkeuze): het antwoordmodel ('schrapkaart') en de gegeven antwoorden zijn voldoende.
- Open vragen: hier is de vraagstelling vaak wél nodig, omdat de student anders het gegeven antwoord en de beoordeling niet kan controleren.
Denk ook aan het beoordelingsformulier en de cesuur (de grens tussen voldoende en onvoldoende), zodat de student kan controleren of het resultaat klopt.
Overzicht, inzage of kopie?
In de rechterlijke uitspraak van 02-05-2019 ECLI:NL:RBDHA:2019:5110[1] is bovendien het verzoek om kopieën van examens te verstrekken toegewezen.
In de uitspraak van het HvJ EU is overigens gesteld dat het recht om een kopie van de persoonsgegevens te ontvangen, geen afbreuk mag doen aan de rechten en vrijheden van anderen; daarin moet een weloverwogen afweging worden gemaakt. Voor het verstrekken van kopieën van gemaakte examens moet dus een afweging worden gemaakt. Verder kan de betrokkene aan de AVG niet het recht ontlenen om een kopie van het originele document of bestand te krijgen met de gegevens, voor zover daaraan kan worden voldaan met een andere vorm van verstrekking.
Dat kan een uitkomst zijn, want het is immers onwenselijk dat je bijvoorbeeld nieuwe tentamenvragen en antwoordmodellen moet maken vanwege het verstrekken van een kopie. Een kopie verstrekken is makkelijk en transparant, maar geen vereiste. Afhankelijk van de afwegingen kunnen voorwaarden worden gesteld aan de wijze van inzage (bijvoorbeeld inzage onder begeleiding, fotograferen is niet toegestaan).
Aandachtspunten bij een externe examenaanbieder
Werk je als organisatie met externe aanbieders van examens - zij zijn doorgaans verwerker - dan is het van belang om een goede procedure voor inzage af te spreken.
Door dit onderling goed met elkaar af stemmen, kun je invulling aan het inzagerecht geven die acceptabel is zowel voor rechten van betrokkene, verwerkingsverantwoordelijke als de aanbieder zelf. Hierbij moeten overigens geen hoge drempels zijn (door te eisen dat de verzoeker naar de locatie van de aanbieder reist). Een mogelijkheid is bijvoorbeeld om de inzage op locatie van de instelling te regelen en met de student samen de informatie te bekijken. Zo kan de student ook vragen stellen en kun je wellicht voorkomen dat er daadwerkelijk kopieën moeten worden verstrekt.
Relevantie informatie en bronnen
- Nowak-arrest - EU Hof van Justitie, 2017
- 'Examenresultaten zijn ook persoonsgegevens' - Dafne de Boer, 2018
- 'De reikwijdte van het recht' - Ton Lamers in 'Examens', september 2019
- 'Inzage in examengegevens' - Iris Hoen, 2019
- ECLI:NL:RBNHO:2019:4283 - Recht op een kopie, Rechtbank Noord-Holland, 2019
- ECLI:NL:RBDHA:2025:6151 - Recht op een kopie, Rechtbank Den Haag, 2025